Bir yatırım sitesinin SPK yetkisi nasıl kontrol edilir?

Önce yönü doğru kurun: yetki listesi asıl kaynaktır

Sermaye piyasası faaliyetleri Türkiye'de izne tabidir. Aracılık, portföy yöneticiliği, yatırım danışmanlığı ve kripto varlık hizmet sağlayıcılığı gibi faaliyetleri yalnızca Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yetkilendirilmiş kuruluşlar yürütebilir.

Bu yüzden doğrulamanın asıl kaynağı Kurul'un yayımladığı yetkili kuruluş listeleridir. Bir kuruluş orada varsa yetkilidir; yoksa yetkili değildir. Bu tek başına kesin bir sonuçtur.

Uyarı listeleri ise ikincil kaynaktır. Bir adres hakkında karar yayımlanmış olması bilgi verir, ama karar yayımlanmamış olması hiçbir şey söylemez: adres hakkında henüz bir işlem yapılmamış da olabilir, listeye hiç girmemiş de olabilir. Kayıt bulunmaması, sitenin izinli olduğu anlamına gelmez. İzinli kuruluşları Sermaye Piyasası Kurulu'nun kendi listesinden doğrulayın.

Adım adım doğrulama

1. Tam ticaret unvanını bulun. Sitede "hakkımızda", "yasal bilgiler" ya da sayfa altında yer alır. Yalnızca marka adıyla arama yapmayın: markalar benzer olabilir, ticaret unvanı benzersizdir.

2. Unvanı Kurul'un yetkili kuruluş listesinde arayın. Aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, yatırım kuruluşları ve kripto varlık hizmet sağlayıcıları için ayrı listeler bulunur; kuruluşun hangi faaliyette yetkili olduğu da orada yazar.

3. Yetki kapsamını okuyun. Bir kuruluşun bir faaliyette yetkili olması, her faaliyette yetkili olduğu anlamına gelmez. Örneğin bir kuruluş bir alanda yetkiliyken başka bir alanda yetkisiz olabilir.

4. Adresi bu sitede sorgulayın. Kurul bültenlerinde o adres hakkında yayımlanmış bir karar varsa burada görürsünüz; karar metni birebir alıntı olarak, bülten numarası ve tarihiyle birlikte yer alır.

5. Sonucu yorumlayın. Yetkili listede yoksa, kararla karşılaşmasanız bile faaliyetin izne tabi olduğunu unutmayın.

Unvan eşleştirmede sık yapılan hatalar

Birincisi, benzer unvanı aynı sayması. "…Yatırım A.Ş." ile "…Yatırım Menkul Değerler A.Ş." farklı tüzel kişilerdir. Listede tam eşleşme aranmalıdır.

İkincisi, yurt dışı lisansını yeterli sayması. Başka bir ülkenin düzenleyicisinden alınmış bir lisans, Türkiye'de yerleşik kişilere yönelik faaliyet için Kurul iznini karşılamaz.

Üçüncüsü, alan adı benzerliğine güvenmesi. Yetkili bir kuruluşun adına çok benzeyen bir alan adı, o kuruluşla ilişkili olduğunu göstermez. Kuruluşun kendi resmî sitesindeki adresi doğrulayın.

Bu sitede ne bulursunuz, ne bulamazsınız

Bu sitede yalnızca SPK haftalık bültenlerinde adresi geçen internet siteleri bulunur. Her kayıtta bültendeki faaliyet başlığı, karar ve bültenin numarası ile tarihi yer alır; karar metni birebir alıntıdır.

Bu site bir adres hakkında kendi adına nitelendirme yapmaz. Sayfalarda yalnızca Kurul bülteninde yayımlanan faaliyet başlığı ve karar aktarılır; bülten numarası ve tarihi her kayıtta görünür.

Burada bulamayacağınız şey ise bir "yetkili kuruluş listesi"dir. Bu site yetki doğrulaması yapmaz ve yapamaz; o doğrulamanın tek adresi Kurul'un kendi listeleridir.

Sonuç ne olursa olsun uygulanacak iki kural

Birincisi: yetkisi doğrulanmamış bir yere para göndermeyin. Bu, adres hakkında karar bulunup bulunmamasından bağımsız bir kuraldır.

İkincisi: kazanç vaadi ile yetki aynı şey değildir. Yüksek ve garanti edilmiş getiri vaadi, düzenlemeye tabi kuruluşların yapamayacağı bir şeydir; böyle bir vaatle karşılaşırsanız yetki sorusunu ayrıca sorun.